Hoofdstuk 2: Het AOW-gat

Les 5: Wie zijn de getroffen groepen?

Lesdoel:
Na deze les kun je benoemen welke groepen mensen worden geraakt door het AOW-gat, met speciale aandacht voor Surinaamse ouderen in Nederland.

Getroffen groepen:

Het AOW-gat treft in het bijzonder mensen die op latere leeftijd naar Nederland zijn gemigreerd, vaak vanuit (voormalige) koloniën zoals Suriname. Zij misten de mogelijkheid om AOW op te bouwen terwijl ze buiten Nederland woonden, ook al waren ze in veel gevallen Nederlands staatsburger of rijksgenoot.

De grootste groep die hierdoor geraakt wordt, zijn:

1. Surinaamse Nederlanders

Zij kwamen veelal vóór of kort na de onafhankelijkheid van Suriname (1975) naar Nederland. Hoewel velen decennialang hebben gewerkt en bijgedragen aan de Nederlandse samenleving, missen ze soms tientallen jaren aan AOW-opbouw. Dat betekent een lager pensioen – en in veel gevallen leven onder of net boven de armoedegrens.

2. Ouderen uit de voormalige Nederlandse Antillen (Curaçao, Aruba, Bonaire, etc.)

Ook deze groep bouwde pas AOW op vanaf het moment dat ze in Nederland woonden, ondanks hun Nederlandse paspoort en vaak lange arbeidsverleden in het koninkrijk.

3. Oudere migranten uit andere landen

Hoewel de cursus focust op de koloniale context, is het belangrijk te noemen dat ook oudere migranten uit bijvoorbeeld Turkije, Marokko of Indonesië getroffen kunnen zijn. Zij kwamen meestal als gastarbeiders, en ook hun AOW-opbouw begon pas bij aankomst in Nederland.

Toch is de situatie voor Surinaamse en Caribisch-Nederlandse ouderen uniek. Zij waren geen “buitenlanders” in de klassieke zin: ze waren deel van het Koninkrijk, Nederlands staatsburger, en migreerden vaak met het idee dat ze volwaardig deel uitmaakten van Nederland. De confrontatie met het AOW-gat wordt door hen dan ook ervaren als verraad en institutioneel onrecht.