Les 5 – De vicieuze cirkel: pijn, geweld, stilte
Introductie
Zinloos geweld ontstaat niet zomaar. Vaak komt het voort uit een onzichtbare cyclus van pijn, stilte en onbegrepen gedrag. In deze les onderzoeken we die cirkel en hoe die zich herhaalt in families, scholen en op straat.
We noemen dit de vicieuze cirkel – een kettingreactie waarin:
-
Pijn niet herkend wordt
-
Gevoelens niet benoemd worden
-
Gedrag niet begrepen wordt
-
En geweld als ‘enige optie’ voelt
De cyclus van geweld (voorbeeld)
-
Trauma: Iemand ervaart iets pijnlijks (bv. verlies, vernedering, uitsluiting)
-
Stilte: Er is geen veilige ruimte om te praten
-
Spanning: Gevoelens stapelen zich op – angst, woede, verdriet
-
Explosie: Die gevoelens komen eruit als boosheid, vechten, weglopen
-
Gevolg: Schaamte, straf, uitsluiting
-
Herhaling: De pijn wordt niet opgelost, de cirkel begint opnieuw
“Als je niet mag huilen, ga je misschien schreeuwen.”
Waarom wordt de cirkel niet doorbroken?
-
Taboe op emoties: “Niet zeuren, niet huilen, wees sterk.”
-
Schaamte: “Er klopt iets niet met mij.”
-
Gebrek aan taal: Geen woorden voor wat je voelt.
-
Afwezigheid van veilige mensen: Niemand om écht naar te luisteren.
En vaak: systemen (school, jeugdzorg, politie) versterken het probleem. In plaats van begrip komt er vaak straf.
Wat kunnen we anders doen?
-
Doorbreek het zwijgen: Benoem pijn, zonder oordeel.
-
Leer de taal van gevoel: Wat voel ik eigenlijk?
-
Creëer veilige plekken: Thuis, online, in de klas, in de buurt.
-
Herken signalen bij anderen: Achter boosheid zit vaak verdriet.
“Hurt people hurt people. Healed people heal others.”
Opdracht
Reflectie-opdracht:
Teken of beschrijf jouw eigen vicieuze cirkel. Welke stappen herken je? Hoe zou je die cirkel kunnen onderbreken? Schrijf een ‘brief aan je patroon’:
“Lief patroon, ik doorzie je! En dit is wat ik met je wil doen…”